OBWÓD SZKOŁY


 

Do obwodu szkoły należą następujące miejscowości: Bezledy, Łojdy,
Kiertyny Wielkie i Małe, Markiny, Piersele, Molwity, Solno, Lejdy, Piergozy.

Bezledy
Pierwsze wzmianki o tej miejscowości pochodzą z drugiej połowy XIII wieku. Wznosił się tu wtedy staropolski gród na górze wysokości stu metrów, zwanej po wiekach zamkowa Górą lub Bezledzkim Grodziskiem, oddalony około czterystu metrów na południe od gospodarstwa Woli, a dwa kilometry na południowy zachód od dworu. Krzyżacy zdobyli ten gród, umocnili go i w 1274 roku wytrzymali oblężenie Jaćwiegów, dowodzonych przez sławnego Skomanda. Z czasem powstał tu majątek szlachecki o obszarze 20 włók, zwany Beselede , a w 1939 roku urzędowo Beisleiden . W końcu pierwszej połowy XV wieku majątek ten stanowił własność Filipa z Bezled, jednego z twórców antykrzyżackiej organizacji zwanej Związkiem Pruskim. W XIX wieku ( według danych z 1889 roku) majątek ten zajmował wraz z folwarkami Bodzewo, Gamzławki, Lejdy, Piergozy, Sądki, Styligi, Wola i Wormie obszar 1846 ha i należał do znanej obszarniczej rodziny von Olderburgów. W Bezledach urodził się w 1855 roku najsławniejszy reprezentant tego rodu Elard von Oldenburg, poseł do parlamentu pruskiego w latach 1898-1910, a do parlamentu Rzeszy ( Reichestagu), w latach 1902-1912 i 1930- 1933. Reprezentował on stronnictwo konserwatystów ( po 1930 roku Deutsch Nationale), a w nim frakcję skrajnie reakcyjną. Jego zdaniem Wilhelm II winien był nakazać jakiemuś porucznikowi, by wziął dziesięciu szeregowców i rozpędził posłów z Reichstagu do domów (1910) szkołę w Bezledach, wspólną dla Bezled i Lejd, utworzono w połowie XVIII wieku. W 1935 roku zatrudniono tu 2 nauczycieli, uczęszczało zaś do niej 132 uczniów. Powszechny spis ludności z 17 maja 1939 roku mieszkańców Bezled wliczał do gminy ( to jest do sołectwa) Lejdy. Po reformie administracyjnej z 1954 roku Bezledy stały się stolicą gromady i siedzibą Gromadzkiej Rady Narodowej aż do chwili ponownego utworzenia gmin. W 1966 roku powołano w Bezledach wielki Kombinat Państwowy gospodarstw Rolnych. Przez pewien okres stanowił on część Kombinatu Bartoszyce. W 1983 roku Bezledy składały się z 32 dużych budynków mieszkalnych, stojących w zabudowie skupionej. Miejscowość miała elektryczne oświetlenie ulic. Budynek szkolny składał się z 11 izb. Realizowano w nim program ośmiu klas. W miejscowości znajdowały się: urząd pocztowy, kino na 60 miejsc, filia biblioteczna, punkt lekarski, klub, sklep wielobranżowy, kuźnia. Bezledy były wówczas zamieszkane przez 823 osoby. Zabytkiem architektury jest tu kaplica filialna pod wezwaniem świętego Jana Chrzciciela, murowana, neogotycka pochodząca z XIX wieku, od 1945 roku służąca katolikom.
Kiertyny Wielkie
Wieś tę po raz pierwszy wymieniono w źródłach z okazji spisywania strat po wojnie polsko-krzyżackiej z roku 1414, zwanej wojną głodową. Była to wtedy wieś pruska. W dalszych wojnach poniosła ona też duże szkody, a po ponownym jej zasiedleniu i zagospodarowaniu była wsią książęcą , potem królewską aż do reform uwłaszczeniowych początków XIX stulecia. Do 1945 roku wieś zwano urzędowo Gross Karthen. Szkoła podstawowa tu w 1720 roku. W 1935 roku zatrudniano 2 nauczycieli, uczęszczało zaś do szkoły 106 uczniów. Po drugiej wojnie światowej do jej rozwoju walnie przyczynił się nauczyciel Jan Bieżuński. W roku 1975 szkołę w Kiertynach zlikwidowano w ramach reformy ustroju wojskowego szkolnictwa podstawowego i reorganizacji sieci szkolnej. W 1983 roku wieś składała się z 37 budynków mieszkalnych stojących w zabudowie zwartej. Miała wtedy 191 mieszkańców. Do wsi należało 40 indywidualnych gospodarstw rolnych o łącznej powierzchni 417 ha. Hodowano tam 254 sztuki bydła ( w tym 120 krów), 367 sztuk trzody chlewnej, 35 koni i 6 owiec. Wieś miała świetlicę , punkt biblioteczny, klub, salę kinową na 70 miejsc i uspołeczniony sklep wielobranżowy.

Łojdy
Otrzymały przywilej lokacyjny w 1417 roku jako służebny majątek rycerski na 38 włókach. Majątek ten rozdzielano później na dwa majątki szlacheckie. Jeden w XVII wieku stanowił własność mazurskiej rodziny Myślętów, m. in. profesora Celestyna Myślęty, drugi w pierwszej połowie XIX wieku dzierżawili Kowalscy, polska szlachta. Według danych z 1889 roku majątek ziemski w Łojdach zajmował powierzchnię 670 ha. W 1935 roku w tamtejszej szkole zatrudniono jednego nauczyciela, uczęszczało do niej 41 uczniów. W 1945 roku spłonął budynek szkolny. Według powszechnego spisu ludności z 17 maja 1939 roku Łojdy miały 206 mieszkańców . Pałac w Łojdach ocalał i ma wartość zabytkową. Pochodzi z 1877 roku, wzniesiono go w stylu neoklasycystycznym . przed 1945 rokiem miejscowość zwano urzędowo Loyden. W 1983 roku Łojdy były państwowym gospodarstwem rolnym. Zabudowa była tu zawarta i składała się z 18 domów. Miejscowość miała wtedy 331 mieszkańców. Znajdowały się tu przedszkole dla 20 dzieci, klub, filia biblioteczna, prywatny zakład remontowo-budowlany. Łojdy miały elektryczne oświetlenie ulic.
Markiny
O miejscowości tej wspomniano w źródłach po raz pierwszy w 1414 roku z okazji spisywania szkód spowodowanych przez wojnę polsko-krzyżacką z tego roku. Była to wówczas wieś pruska. W 1429 roku na miejscu tej wsi powstał służebny majątek rycerski na 14 włókach. Według danych z 1889 roku tutejszy majątek szlachecki posiadał powierzchnię 287 ha. Według powszechnego spisu ludności z 17 maja 1939 roku miejscowość miała 434 mieszkańców. Zwała się urzędowo Markienem. Markiny mają cenny zabytek architektury. Jest nim pałacyk pochodzący z XVIII stulecia. Zbudowany na planie prostokąta, jednokondygnacyjny z wysokim mansardowym dachem (mieszczącym drugą kondygnację), posiada środkowy ryzalit zwieńczony wysokim szczytem o płynnych liniach późnego baroku. Rozplanowanie wnętrza jest typowe dla barokowego budownictwa pałacowego. Z wyposażenia wnętrza zachowały się: piec w kształcie piramidy, na metalowych łapach, zbudowany z białych kafli z plastycznym motywem

Molwity .
W odległości półtora kilometra na południowy wschód od Molwit znajdowały się ślady po umocnieniach obronnych pochodzących z czasów staropruskich, nigdy dokładnie nie badane . lokacyjny dla tej miejscowości, zwanej wówczas z pruska Molowyten, wydano w 1321 roku . na jego podstawie stały się one służebnym majątkiem rycerskim. Majątkiem szlacheckim były także według danych z 1889 roku zatrudniano 2 nauczycieli , uczęszczało do niej 91 uczniów. Powszechny spis ludności z 17 maja 1939 roku zarejestrował tu 325 mieszkańców . Miejscowość tę zwano wtedy urzędowo Molwitten. W 1978 roku Molwity dzieliły się na państwowe gospodarstwo rolne oraz na przysiółek , składający się z 2 indywidualnych gospodarstw rolnych, które zajmowały obszar 25 ha. W 1983 roku Molwity miały 99 mieszkańców, zamieszkałych w 11 domach, stojących w zabudowie skupionej. Miejscowość miała elektryczne oświetlenie ulic. Działały tu świetlica i punkt biblioteczny .
Piersele
Po raz pierwszy w źródłach wymieniono tę miejscowość w roku 1395 jako wieś pruską o nazwie Perselen. Według danych z 1889 roku stanowiła majątek ziemski o powierzchni 292 ha. Przed 1945 rokiem nosiła urzędową nazwę Perschelen. Pałac w Pierselach jest dość cennym zabytkiem architektury. W 1983 roku Piersele były państwowym gospodarstwem rolnym o zabudowie skupionej, składającej się z 8 budynków mieszkalnych ( 29 mieszkań), z elektrycznym oświetleniem ulic. Miały wtedy 78 mieszkańców. Znajdowały się tu świetlica i punkt biblioteczny.